یازدهمین جشنواره استقبال از بهار در شهر مشهد، در نوروز 97 برگزار شد و امسال نیز زائران و مجاوران، اقدامات شهرداری مشهد در این میزبانی بهاری را به نظاره و قضاوت نشستند.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ثامن پرس، یازدهمین جشنواره استقبال از بهار در شهر مشهد پس از یک دهه تجربه و با فراز و نشیب‌هایی در این بازه زمانی، امسال با تفاوت‌هایی در نوع اجرا همراه بود که واکنش‌هایی را به همراه داشت. کاهش تعداد المان‌های نوروزی مهم ترین اتفاق امسال بود، موضوعی که از ابتدا و با اعلام رسمی ستاد استقبال از بهار مبنی بر اکران فقط 18 المان موقت، قابل پیش بینی بود. نقاط مختلفی از شهر مشهد که همه ساله با اکران المان‌های جذاب و خاطره ساز، فضای مفرحی را برای زائران و مجاوران مهیا می‌کرد، امسال حال و هوای دوره‌های سابق را نداشت و نتوانست توقعات را بر آورده کند. هرچند که در این بین برخی المان‌ها از جمله خانه کتاب با طرحی از شاهنامه فردوسی، قاب خاطرات، اتحاد ایرانی و عمو نوروز جذابیت‌های بصری زیادی داشت و رضایت مردم را جلب کرد. از سوی دیگر شهرداری مشهد امسال بیشتر تمرکز خود را روی گل آرایی شهر قرار داد، اتفاقی که حال و هوای شهر را بهاری تر از گذشته کرد و مورد استقبال بازدیدکنندگان نیز قرار گرفت.

رویدادهای دیگری همچون برپایی خیابان غذا، راه‌اندازی جشنواره «هفت‌خوان» با هفت اتوبوس، نقاشی‌های دیواری، اجرای نمایش‌های خیابانی و برگزاری جشنواره گل‌های لاله در پارک ملت رضایت زائران و مجاوران را به همراه داشت. برای بررسی میزان رضایتمندی مردم از المان‌ها و فضاسازی شهری در ایام نوروز، خبرنگار ما با تعدادی از شهروندان در نقاط مختلف شهر به گفت و گو پرداخت و نظرات آن‌ها را در این زمینه جویا شد.
 
رضایت از حال و هوای بهاری شهر
 
«سخایی» که به گفته خود، هر سال به اتفاق خانواده از المان‌ها بازدید می‌کند، با اشاره به تغییرات فضاسازی شهری در نوروز امسال می‌گوید: سال گذشته وضعیت المان‌ها اصلا خوب نبود و همان المان‌هایی را هم که از گذشته مانده بود، جمع کرده بودند. وی می‌افزاید: کارهایی مثل نقاشی دیواری مجدد اطراف میدان فردوسی، از جمله کارهای خوبی بود که انجام شد و المان‌های اجرا شده در میدان جانباز و میدان فلسطین هم جذاب بود.
 
انتظار بیشتری از المان‌ها داشتیم
 
وی با گلایه از این که در برخی از نقاط، المان‌های کمتری به چشم می‌خورد، می‌افزاید: انتظار داشتیم که در بولوار وکیل آباد و حاشیه پارک ملت هم که محل تردد زیاد مسافران نوروزی است، چند المان جذاب ببینیم که متاسفانه در این محدوده المانی توجه ما را جلب نکرد و ما چیزی ندیدیم. وی تأکید می‌کند: المان‌ها شهر را از یکنواختی خارج می‌کند و فضای جذابی به شهر می‌دهد و حتی در ترافیک هم می‌توان از این فضای شهری مناسب استفاده کرد.
 
المان‌ها خلاقانه تر شده است
 
«نظری» نیز معتقد است که المان‌های امسال به مراتب متنوع تر و خلاقانه تر شده است. وی می‌افزاید: المان میدان فلسطین به دلیل آن که شکلی از سبک زندگی در یک حیاط قدیمی را برایم تداعی می‌کند، جذاب بود. «میرزایی» نیز با ابراز رضایت از المان‌های اجرا شده می‌گوید: فضای شهر نسبت به سال گذشته تفاوت زیادی داشت و به نوروز، عید و بهار، توجه بیشتری شده بود. وی می‌افزاید:  امسال وضعیت گلکاری‌ها بسیار خوب بود. «امیری» نیز که از شمال کشور به مشهد سفر کرده است، می‌گوید: با توجه به این که سال گذشته هم در همین ایام به مشهد سفر کرده بودم، متوجه شدم که افزایش میزان گلکاری‌ها در شهر مشهد بسیار زیاد بود و از بین المان‌های شهری نیز المان تقاطع احمدآباد و گلکاری آن برایم جذاب بوده است.
 
جای خالی المان‌های نوستالژیک
 
«قربانی» نیز با اشاره به رویکرد مثبت شهرداری در گل آرایی شهر می‌گوید: انتظار داریم به همین میزان که در مناطق مرکزی و برخوردار مشهد به گل آرایی و فضاسازی توجه شده است، در مناطق پیرامونی و کم برخوردار نیز به این موضوع توجه شود. آقای احمدی هم معتقد است که المان‌های سال‌های گذشته در بازسازی خاطرات قدیمی و فضاهای نوستالژیک، تأثیرات زیادی داشت. اما امسال، بیشتر به گلکاری توجه شده است که البته مناسبت خوبی با بهار دارد. وی می‌گوید: به نظر دوستانم که از شهرهای مختلف به مشهد آمده‌اند، وضعیت فضای شهر مشهد نسبت به دیگر شهرها بهتر و زیباتر است.
 
یکی دیگر از شهروندان نیز می‌گوید: سال‌ها  المان‌های شهری و عملکرد چند ساله آن را  در ایام نوروز دیده ام. می‌توان به راحتی قضاوت کرد که به نسبت سال‌های گذشته نگاه شهرداری سمت و سوی درستی پیدا کرده و مبلمان شهری به سمت شهرآرایی با گل برده شده است. وی ادامه می‌دهد: سال‌های گذشته بعضی المان‌ها نامانوس بود و ارتباطی با بهار و نوروز نداشت اما امسال ازگل استفاده شده و سمت و سوی بهتری پیدا کرده  است.
 
همچنین شهروند  مشهدی دیگری گفت: یکی از مهم ترین فضاهای گردشگری مشهد فردوسی است و در نوروز در جای جای شهراثری از فردوسی و شاهنامه دیده می‌شد، جشنواره‌ها و برنامه‌های فرهنگی  برای زائران و مجاوران اجرا و در میدان فردوسی امسال تصاویری از شاهنامه  روی دیوارها نقاشی و اتوبوس‌های شاهنامه خوانی هم راه‌اندازی شد. وی می‌گوید: اگر چه آراستگی فضای شهر خوب بود اما کاش به محلات هم توجه بیشتری شود.
 
جای خالی المان‌های مناسبتی ماه رجب
 
«امیری» شهروند دیگری است که در این باره می‌گوید: با آن که شهرداری به موضوع بهار توجه زیادی داشته و گلکاری‌های متعددی نیز در شهر ایجاد شده است، اما جا  داشت که با توجه به فرارسیدن ایام ماه رجب، المان‌های مناسبتی نیز در شهر جانمایی و خواست همه مردم در ساخت المان‌ها در نظر گرفته می‌شد. «رأفتی» نیز معتقد است هر چیزی که برای شادی مردم باشد، باید برای آن هزینه کرد و لازم است که شهرداری، در این مورد هم هزینه کند و اصلا خود مردم هم در این هزینه‌ها مشارکت کنند.
 
مردم با المان‌های نوستالژیک مانوس بودند
 
از سوی دیگر، «سمیعی» که خودش نیز به کارهای هنری اشتغال دارد، معتقد است که مردم با ساخت المان‌های نوستالژیک، بیشتر مأنوس بودند و لازم بود که چند المان شاخص، مطابق با خواست عمومی مردم نیز ساخته می‌شد.
 
میزان رضایتمندی مردم را ارزیابی می‌کنیم
 
اما رئیس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر مشهد با اشاره به تغییر رویکرد مدیریت شهری درباره ساخت المان‌ها به خراسان رضوی می‌گوید: مدیریت شهری در دوره جدید، اعتقاد دارد که المان‌ها باید واجد شرایط اثرگذاری و ماندگاری باشد تا از یک سو، کمبودهای موجود در شهر از این منظر را جبران کند و از سوی دیگر، معرف توانمندی‌های هنرمندان ما در سطح ملی و حتی فراملی باشد. «احسان اصولی» می‌افزاید: یکی از محوری ترین شعارهای ما در انتخابات شورای پنجم، ایجاد تغییر در مشهد و تحقق شهری بانشاط، سرزنده و پرامید بود که از ابتدای کار شورا نیز در دستور کار ما قرار داشت و از آن جا که موضوع استقبال از بهار می‌توانست نمود بیرونی و خروجی عملکرد ما در شش ماه نخست فعالیت مدیریت جدید شهری باشد، فقط سه روز از شروع به کار ما در شورای پنجم گذشته بود که در جلسه‌ای با اعضای ستاد استقبال از بهار، این موضوع برای اعضای ستاد تبیین شد و طی شش ماه گذشته نیز این موضوع به صورت مداوم از همکاران در مجموعه شهرداری مطالبه شد. وی خاطرنشان می‌کند: در سال‌های گذشته، حوزه استقبال از بهار، صرفا در مجموعه‌ای از المان‌های شهری و هنرهای تجسمی پیگیری می‌شد اما نظر ما این بود که اگر قرار است هنر در خدمت ایجاد نشاط در شهر قرار بگیرد، باید عرصه فعالیت هنرهای متعدد فراهم باشد. اصولی می‌گوید: با توجه به این که یکی از پایه‌های ایجاد انرژی مثبت و نشاط فراگیر در جامعه، رجوع به ذات طبیعی برخاسته از درون مایه‌های طبیعی و فطری است، گل به فراوانی در شهر به کار برده و تلاش شد تا المان‌ها به صورت ترکیبی، با گل آرایی در شهر به نمایش گذاشته شود. این کار نیز باعث شد انرژی خوبی در شهر ایجاد شود و بنا بر نظر بسیاری از زائران و مجاوران، حس خوبی را در مردم ایجاد کند. رئیس کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر مشهد تأکید می‌کند: در موضوع المان سازی، اعتقاد داریم که باید از کارهای ماندگار استفاده کنیم و این موضوع که برای حدود یک ماه هزینه‌ای بر دوش شهر تحمیل شود و المانی ساخته شود و پس از مدت کوتاهی نیز جمع شود، اسراف است.
 
کارهای نوستالژی و کارتونی شاید در شان مشهد نباشد!
 
وی می‌افزاید: در سال‌های گذشته، کارهایی از سوی مجموعه مدیریت شهری مورد قبول قرار می‌گرفت که به میزان لازم، واجد صفت فاخر بودن و کیفیت هنری نبودند و شاخصه‌های کیفی آثار هنری در آن کمتر بود و بیشتر به سمت کارهای فکاهی و کارتونی مباحثی از این دست می‌رفتند. اصولی ادامه می‌دهد: اما بزرگ نمایی یک نوستالژی قدیمی یا یک کار کارتونی، شاید در شان و جایگاه پایتخت فرهنگی جهان اسلام و شهری با این پیشینه درخشان و قدمت و عظمت تاریخی نباشد و نیاز است که کارهای ارائه شده، واجد اصول کار هنری اثرگذار باشد و بتواند علاوه بر ایجاد نشاط بین مردم، تاثیر اجتماعی را که باعث ارتقای سطح درک مردم از آثار هنری می‌شود، دارا باشد. اصولی می‌افزاید: از شواهد این گونه بر می‌آید که برنامه‌های اجرا شده در زمینه استقبال از بهار، رضایت نسبی مردم را به همراه داشته است. ضمن این که همکاران ما در چندین حوزه از جمله مرکز پژوهش ها، میزان رضایتمندی مردم را مورد ارزیابی قرار دهند و نقاط قوت و ضعف موجود را شناسایی کنیم تا در برنامه‌های آتی، مورد توجه قرار گیرد و در آینده، گام‌های مفیدتری را برای جلب رضایت بیشتر مردم و ایجاد فضاهای مطلوب تر برداریم. وی با بیان این که در مجموع، فضاسازی استقبال از بهار در سال نخست فعالیت مدیریت جدید شهری، مطلوب بوده است، می‌افزاید: معتقد هستیم که تکرار این تجربه برای سال آینده قابل قبول نیست و سال آینده باید بهتر از امسال باشد و نوآوری‌ها بیشتر شود.
 
امتیاز دبیر به جشنواره، 70 از 100 
 
از سوی دیگر دبیر جشنواره استقبال از بهار 97 مشهد نیز به خبرنگار ما می‌گوید: جشنواره امسال دو رویکرد اساسی داشت و به دنبال آن بودیم که این رویکردها را در برنامه امسال محقق کنیم. «احسان مهدوی» می‌افزاید: در جنبه نخست، می‌خواستیم اثری که خروجی کار جشنواره بوده، به همان میزان که عامه پسند است، جنبه‌های فاخر هنری در آن رعایت شده باشد  اما حاضر نبودیم به بهانه این که مردم با یک اثر هنری عکس بگیرند، از جنبه‌های هنری آن غفلت کنیم و معتقدیم اثر هنری باید باعث اعتلای فرهنگی جامعه شود و ذائقه فرهنگی مردم را به گونه‌ای تقویت کند که هنر را بهتر بشناسند. وی خاطرنشان می‌کند: واقعیت این است که ما از سرگرم کردن مردم گریزان هستیم و اثر هنری نیز رسالت بسیار بالایی دارد و برای سرگرم کردن مردم نیست. اگر کسی به دنبال سرگرمی است، باید به شهربازی برود. ما برای آثار هنری ارزش بالاتری قائل هستیم. مهدوی می‌گوید: رویکرد دیگری که به دنبال آن بوده ایم، این بود که اثر هنری با شهر آمیخته شود.
 
کارها دیده نشد، چون با شهر آمیخته شده!
 
یکی از نقدهایی که از گذشته به جشنواره وارد بوده، این است که آثار به گونه‌ای به شهر الصاق شده اما با شهر آمیخته نیست و در هر جای دیگری هم می‌تواند نصب شود. همین مسئله هم باعث شد که بسیاری از کارهای ما در چشم مردم دیده نشود، چون با شهر آمیخته شده و به جزئی از شهر تبدیل شده است.
 
معنای ندیدن مردم این نیست که کاری انجام نشده
 
دبیر جشنواره استقبال از بهار 97 مشهد خاطر نشان می‌کند: آن چیزی که به اسم المان در بین مردم جا افتاده بود و ما به اسم اثر هنری یا هنر شهری یا یادمان از آن نام می‌بریم، تبدیل به یک کلیشه شده بود و با افتخار اعلام می‌کنم که در جشنواره امسال، این کلیشه شکسته شد. وی می‌افزاید: مردم آن چیزی را که از گذشته در ذهن داشتند، در شهر ندیدند. اما این سخن، به این معنی نیست که در جشنواره کاری انجام نشده است. بلکه به معنی آن است که شکل آن چیزی که در ذهن مردم بوده، شکسته شده و شکل دیگری به خود گرفته است. مهدوی تأکید می‌کند: جشنواره ما امسال هشت بخش داشت که مکمل یکدیگر بود، مثلا برگزاری موسیقی آیینی بخش‌هایی از کشور، نقاشی‌های دیواری و نورپردازی و ویدئوهای شهری هم جزئی از جشنواره بوده و مشابه مواردی است که جامعه با عنوان المان از آن یاد می‌کند و اتفاقا مردم به راحتی از کنار آن گذشته‌اند و کمتر مورد توجه آن‌ها قرار گرفته است. مهدوی با امتناع از پاسخ دقیق به سوال خراسان درباره هزینه صرف شده برای طرح استقبال از بهار 97 می‌گوید: جشنواره امسال با بودجه بسیار پایینی برگزار شد و به همین دلیل نیز ناچار بودیم در جانمایی آثار، کمی به سمت خیابان‌های اصلی متمایل شویم تا جشنواره نمود بیشتری داشته باشد، هر چند که این موضوع در نقاشی‌های دیواری جبران شده است. وی می‌افزاید: مجموع آثار جشنواره هنر شهری به جز گل و گیاه، حدود 100 اثر بوده است. اما با افتخار می‌توانیم بگوییم که حدود 70 درصد آثار، آثار فاخر هنری هستند، نه چیزی که صرفا بخواهد مردم را سرگرم کند.
 
یادمان‌های دایم بخش سوخته جشنواره بود
 
دبیر جشنواره استقبال از بهار 97 مشهد در ادامه توضیحات خود درباره ساخت آثار ماندگارتر در جشنواره استقبال از بهار نیز می‌گوید: درباره ماندگاری عینی و بصری آثار، ما بخشی به عنوان «یادمان‌های دایم شهری» داشتیم که به بخش سوخته جشنواره تبدیل شد و با وجود آن که آثار بسیار خوبی نیز برای ما ارسال شد، در دل حواشی جشنواره و کمبود بودجه و اعتبارات، سوخت و من بابت این موضوع افسوس می‌خورم.
 
امیدوارم المان‌های ارسالی به دبیرخانه به مرور زمان ساخته شود
 
وی می‌افزاید: با این وجود که به راحتی می‌شد 20 اثر فاخر این بخش ساخته شود، فقط یک اثر از این بخش ساخته شد که مجسمه مرحوم اقوام شکوهی بود. مهدوی در ادامه سخنان خود تأکید می‌کند: ساخت کارهای بزرگ و غول پیکر در شهر، عاملی بود که به ماندگاری ذهنی اثر در ذهن مردم کمک می‌کند و به نظر من، جای   یک اثر بزرگ و غول پیکر که باعث ماندگاری در ذهن مردم شود، در شهر خالی بود. البته ساخت آثار غول پیکر کار پر هزینه‌ای است اما این نقد به ما وارد است که چنین اثری در شهر نداشتیم و جای آن خالی بود. وی می‌افزاید: امیدوارم تعدادی از آثاری که در این بخش به دست ما رسیده و ساخته نشده است، به مرور زمان و در طول سال ساخته شود و مردم از آن استفاده کنند. دبیر جشنواره استقبال از بهار 97 مشهد می‌افزاید: به همان میزان که به برگزاری این جشنواره و مواردی از قبیل تخصصی بودن، داوری‌های دقیق، عادلانه بودن و رویکرد آمیخته بودن با شهر آن افتخار می‌کنم، اما خودم نیز نقدهایی به آن دارم که مهم ترین آن ها، طراحی ساختار جدید برای جشنواره است و این نکته که مجموعه جشنواره، باید از انتها به ابتدا و به صورت دقیق بسته می‌شد. وی تأکید می‌کند: جشنواره ما درست زمانی برگزار شد که با تغییر مدیریت‌ها همراه بود و ما نیز با محدودیت زمان مواجه بودیم. مهدوی در پایان می‌گوید: با توجه به تمام نقاط قوت و ضعف موجود در جشنواره، امتیاز آن را 70 از 100 نمره می‌دانم.
 
در نظرسنجی تلگرامی اخبار خراسان مشخص شد
رضایت 57 درصدی از گل آرایی، نارضایتی 25 درصدی از جای خالی المان‌های ماندگار
 
روزنامه خراسان رضوی برای ارزیابی دقیق تر نظرات مردم راجع‌به المان‌های نوروزی امسال، طی دو روز گذشته نظرسنجی ویژه‌ای در کانال تلگرامی «اخبار خراسان» منتشر کرد. در این نظرسنجی از مخاطبان سوال شد: « ارزیابی شما از فعالیت مدیریت شهری در موضوع گل آرایی و  المان‌های نوروزی ۹۷ چیست؟» گزینه‌های این نظرسنجی نیز به شرح زیر بود: الف)جای المان‌های بزرگ و شاخصی همچون چرخ خیاطی و دوچرخه سال‌های قبلی خالی بود، ب) گل آرایی شهر زیبا بود و حال و هوای شهر را بهاری کرده بود، ج) جانمایی گل آرایی‌ها و توزیع المان‌های نوروزی در مناطق شهری مناسب و عادلانه بود، د) در مجموع فضاسازی نوروزی شهر در سال گذشته بهتر از امسال بود. تا ساعت 19 روز گذشته 1324 نفر در این نظرسنجی شرکت کردند  که نتیجه آرای آن به ترتیب صعودی به نزولی به شرح زیر بود: گزینه ب: 57 درصد، گزینه الف: 25 درصد، گزینه د: 12 درصد، گزینه ج: 6 درصد
 
این نظرسنجی نیز نشان داد 25 درصد مخاطبان جای المان‌های بزرگ و شاخصی همچون چرخ خیاطی و دوچرخه سال‌های قبل را در نوروز امسال خالی دیدند اما با این وجود،  57 درصد مخاطبان از گل آرایی فضای شهری در ایام نوروز رضایت داشتند.

 

به نقل از روزنامه خراسان

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: