استاد عالی حوزه علمیه گفت: بسیاری از انسان ها در مراجعه کردن به افراد خبره به اشتباه به کسانی مراجعه می کنند که گرچه خبرویت دارند ولی صداقت ندارند و درعمل نیازهای خودشان را اشتباه تشخیص می دهند؛ با این نگرش این مسئله به خصوص در زمان ما که سلطه رسانه ای استعمار وجود دارد نکته مهمی است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ثامن پرس، حجت الاسلام محمد حسن وکیلی در اولین جلسه نشست اخلاق فضای مجازی که با یاد شهدای مدافعان حرم در مسجد النبی (ص) مشهد مقدس برگزار شد، اظهار کرد:فعالیت در فضای مجازی در یک تقسیم بندی کلی بر دو قسم است، عده ای از افرادی که در فضای مجازی حضور دارند حضور تاثیر گذارانه دارند؛ نقششان نقش فعال اثرگذار است و بگونه ای که در آن محیط، خودشان را موظف دانستند که باشند تا دیگران را بسازند و خلاهای موجود در آن فضا را پر کنند.

وی افزود: این افراد عده محدود و کمی هستند،با این نگرش غالب افرادی که در این فضا حضور دارند معمولا از دسته دوم می باشند و افرادی هستند که اثر پذیر و مصرف کننده اند و تولید کننده نیستند، گرچه به اصطلاح امروز سبک فضای مجازی به گونه ای است که اجازه نمی دهد اشخاص صرفا مصرف کننده باشند ولی در مجموع به نحو کلی برخی اشخاص با این نیت وارد می شوند که بر دیگران اثر بگذارند.

این استاد عالی حوزه علمیه با اشاره به اینکه اخلاق فضای مجازی بحثی مستقل از مجموعه اخلاق اسلامی نیست، تصریح کرد: از نگاه دین مقدس اسلام هدف زندگی هر انسانی که همان سعادت انسان باشد در معنویت و نزدیک شدن به خداوند است، هر انسانی در هر لباس و شرایطی همیشه دنبال سعادت و به دنبال رسیدن به کامیابی و بهره مندی بیشتر از توانایی هایی که در وجودش قرار دارد است و هیچ انسانی هم از این قاعده استثنا نیست ولی تعاریف مختلفی از این سعادت ارائه شده و هر مکتبی سعادت را در یک چیزی می بیند و مردم را به یک سو دعوت می کنند.

وکیلی با بیان اینکه پیامبران الهی آمدند بگویند که حقیقت سعادت انسانی در تقرب به خداوند است، خاطرنشان کرد: حقیقتش این است که اگر انسان قدم در عالم معنویت بگذارد روز به روز به خداوند متعال نزدیک تر شود و اگر انسان در این مسیر قدم بگذارد لذت ها و خوشی ها و کامیابی هایی نصیبش می شود که در ابعاد دیگر روزی اش نمی شود.

وی بیان کرد:خداوند متعال می فرماید کسانی که از یاد من غفلت می کنند گرچه به ظاهر احساس کنند که در حال رشد و تکامل هستند در حقیقت وقتی به زندگی خودشان نگاه کنند آنگاه در یک زندگی تنگ و خسته کننده و ملال آوری سیر می کنند؛ با این نگرش انسان به ظاهر تصور می کند در دنیا مشغول و فعال است و دارد از لذت های دنیوی استفاده می کند ولی می بینید در جوامع بشری روز به روز آمار افسردگی، بحران هویت، از هم پاشیدگی خانواده ها و چیزهایی که شاخصه اصلی آرامش و رشد و تعالی هستند بالا می رود و طرف مقابلش پایین می آید.

این استاد عالی حوزه علمیه ادامه داد:ما هر منظومه اخلاقی که بخواهیم داشته باشیم باید اول رابطه آن رفتارها را با این هدف تعیین کنیم تا بتوانیم تشخیص دهیم چه کاری از جهت اخلاقی مثبت است و چه کاریم نفی است؟ چطوری ارزیابی کنیم که ما در مسیر سعادت معنوی قدم برداشتیم یا نه؟ چطوری بفهمیم که آیا رو به رشد هستیم یا نه؟؛ با این نگرش در یک روایت شریفی از پیامبر اکرم (ص) در تفسیر آیه شریفه افمن یشرح صدره للایمان پرسیدند که علامت شرح صدر برای ایمان چیست و چطوری می شود فهمید که آیا سینه انسان به نور ایمان روشن شده یا نشده؟ که در جواب حضرت فرمودند علامتش سه چیز است اول انسان ببیند از دار غرور یعنی منزلگاه فریب فاصله گرفته یا نه؟ دوم ببیند به دار خلود یعنی حیات جاودانه نزدیک شده یا نه؟ و سوم ببیند آمادگی سفر کردن از این عالم هست یا نیست؟.

وکیلی یادآور شد:مجموعه برنامه ها و رفتارهایی که باعث می شود انسان به آخرت توجه کند اموری هستند که شایسته و نیکو هستند و چیزهایی که انسان را به دنیا دلبسته تر و از آخرت دور می کند اموری است که ناشایست و ناپسند هستند، لذا ما در بحث اخلاق فضای مجازی هم اگر بخواهیم حرفی بزنیم و قضاوت کنیم مسلما تنها وسیله و روشش این است که از همین مسیر حرکت کنیم و بیاییم مجموعه مباحثی که در فضای مجازی مطرح می شود و قابل بررسی است را با همین شاخص بسنجیم.
وی عنوان کرد: دین مقدس اسلام راه و روش نزدیک شدن انسان به پروردگار را ترسیم کرده است،این یک رکن قضیه است که بر عهده شریعت است و رکن دوم بر عهده تحقیق، تفحص و مراجعه به کارشناسان و خبرگان هر رشته و موضوعی است، لذا در بحث فضای مجازی اولین بحثی که با آن مواجه هستیم این سوال است که آیا اصلا وارد فضای مجازی بشویم یا نه؟ در رکن سوم به جهت ورود به فضای مجازی باید این نکته را مد نظر داشت که همواره برخی مجموعه رفتارها و نکات را در این فضا رعایت کرد؛باید گفت آفت بسیار مهمی که در بحث نیازها مطرح هست این است که ما در تشخیص نیازهای حقیقی از نیازهای غیر حقیقی دچار اشتباه می شویم.

این استاد عالی حوزه علمیه تاکید کرد: مسئله اول مراجعه کردن به افراد غیر متعهد است، انسان ها بطور طبیعی برای تشخیص نیازشان به افراد خبره و کارشناس مراجعه می کنند؛ به طور مثال یکی از شرایط شخص خبره و کارشناسی که به او مراجعه می کنیم این است که دارای تعهد و صداقت باشد و حرفی که می زند بر اساس هوای نفس نباشد؛ لذا بسیاری ازانسان ها در مراجعه کردن به افراد خبره به اشتباه به کسانی مراجعه می کنند که گرچه خبرویت دارند ولی صداقت ندارند و درعمل نیازهای خودشان را اشتباه تشخیص می دهند؛ با این نگرش این مسئله به خصوص در زمان ما که سلطه رسانه ای استعمار وجود دارد نکته مهمی است.

وکیلی تبیین کرد:متاسفانه دشمنان اسلام برای اینکه حرف های باطل خودشان را در جوامع اسلامی تزریق کنند از یک سری عناوین علمی بهره می گیرند و یک جوری تظاهر می کنند که صحبت هایشان پشتوانه علمی دارد و نیازهای انسان هاست و بر همین اساس انسان ها را به سمت خواسته های خود هل می دهند، به طور مثال در بحث کنترل جمعیت همه ما دیدیم در دورانی که کنترل جمعیت طبق بیان مقام معظم رهبری مصلحت کشور نبود سالیان سال تمام دستگاه ها با یکدیگراین مسئله را تبلیغ می کردند، چه وزارت بهداشت چه وزارت آموزش و پرورش چه وزارت علوم و شهرداری همیشه جمله فرزند کمتر زندگی بهتر را کنار یک جمله دیگر در جامعه انعکاس می دادند .

وی یادآور شد:در اثر این تبلیغات کاری کردند که انسان ها اقناع نخبگانی شوند، حتی افرادی که دنبال تشخیص حق و باطل هستند به این نتیجه برسند که فرزند کم کافی است، لذا طوری هم این مطلب در اذهان ما رسوخ پیدا کرده که برخلاف این تاکیدات مفصل مقام معظم رهبری مدظله العالی در این چند سال، سفارش ها و تعیین خط مشی های کلی نظام باز هم خروجی آن چنانی از قضیه گرفته نشده، یعنی این تفکر در مردم نهادینه شده است؛ با این نگرش این مسئله را در خیلی از ابعاد زندگی انسان در دوران حضور استعمار می توانید ببینید.

این استاد عالی حوزه علمیه با بیان اینکه بارها چوب اعتماد به کفار را در تاریخ خورده ایم و می دانیم که فاسقان خیرخواه ما نیستند، تشریح کرد: رسانه هایی که با واسطه و گاهی با ده ها واسطه دست نشانده استعمار هستند در فضای مجازی ، مجلات و امثال این ها سبک زندگی ها و روش های رفتاری را تبلیغ می کنند،لذا مستند به کلام عده ای از دکترها و تحصیلکردگان که وقتی انسان این خط برخی رسانه ها را دنبال می کند می بیند این خط در مقابل خط اسلام قرار دارد و این مسیر الهی و خدایی نیست.

وکیلی اظهار کرد:عامل دوم که بازخوردی از همین عامل اول است توهم حاصل از شهرت است، با این دید یکی از عوامل مهم به وجود آمدن نیازهای کاذب؛ شهرت های اجتماعی است، به طور مثال در جامعه تحت تاثیرعوامل مختلف یک چیزی مشهور می شود و ما هم باور می کنیم که این مسئله یک نیازمندی است، در مجموع بسیاری از چیزهایی که در اطراف ما قرار دارد، نیازهایی است که محصول فطرت نیست بلکه محصول عادات غلطی بوده که در ما جا افتاده است، لذا حالا با این سه شاخصه، اول مراجعه به متخصصین متعهد و دوم اجتناب کردن از شهرت های بی اصل و اساس و سوم تفکیک کردن بین عادت و فطرت، به سراغ فضای مجازی می رویم و ببینیم ما به عنوان انسان آیا نیازمند حضور در عرصه فضای مجازی هستیم یا نه؟.

وی می افزاید: برای اینکه این مسئله را تشخیص دهیم باید فهرستی از چیزهایی که در فضای مجازی است را تهیه کنیم ببینیم هر کدام از اینها چه مقدار نیاز ما است؟ یک بخش عمده از فضای مجازی فضای سرگرمی های مجازی است؛سرگرمی ها همینطور که در لغتش آمده آن چیزهایی که سر انسان را گرم کرده به خودش مشغول می کند اینها چیزهایی است که وقتی انسان خود را به آنها مشغول می کند آنگاه در پاسخ به این سوال که آیا به علم و دانشت افزوده شد معمولا مجبور است بگوید نه علمم افزوده نشد و درهیچ رشته ای از رشته های علوم به هیچ شکلی پیشرفت نکردم.

این استاد و اندیشمند با اشاره به اینکه بسیاری از مردم به سرگرمی ها واقعا نیازمندند،خاطرنشان کرد:این نیازی است که محصول عادت است، به قرآن کریم و به سیره اهل بیت علیهم السلام وقتی مراجعه می کنیم می فرمایند مومن برای زندگی سالم نیاز به هیچ سرگرمی ندارد مگر چند استثناء که در روایات آمده است؛ به طور مثال انس با خانواده یک نوع سرگرمی است همچنین ورزش مفید است، ورزشی که در عصر پیامبر اکرم (ص) وجود داشت تیراندازی ،سوارکاری و شنا بوده که این ها یک نوع سرگرمی است که رفع خستگی می کند و در مسیر فطرت انسان است، موجب رشد انسان می شود و انسان با آن مهارت افزایی می کند.

گفتنی است برگزاری جلسات بعدی نشست اخلاق فضای مجازی در مشهد مقدس، اطلاع رسانی خواهد شد.

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: