روزنامه شهرآرا با پیشکسوت ارزشمند کشتی خراسان و صاحب نخستین مدال جهانی استان به بهانه نام گذاری خانه کشتی به نام وی گفت و گویی انجام داد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ثامن پرس، تاریخ کشتی خراسان را که ورق می‌زنیم، نام پهلوانان و نام‌آوران زیادی به چشممان می‌خورد که هر کدام در دوره‌ای برای خود یلی بودند و در میان مردم نیز با احترام ویژه‌ای از آن‌ها یاد می‌شد. از پهلوانانی چون شورورزی، وفادار، خراسانی، آزمون، محمدیان و خیلی‌های دیگر گرفته تا همین سال‌های نه‌چندان‌دور و قهرمانانی همچون رسول و امیر خادم، خدایی و زینل‌نیا، میرزاپور و... .

اما دراین‌بین پهلوان حمید توکل ازجمله‌پیش‌کسوتان کشتی خراسان است که اولین مدال جهانی را برای کشتی خراسان در سال‌های دور به‌ارمغان آورد؛ پهلوانی که این‌روزها برای نکوداشتش سالن خانه کشتی مشهد نیز به نام او نام‌گذاری شد.

از معلمی تا زبان فرانسه و کشتی

حمید توکلی معروف به توکل، در سال1312 در شهرستان درگز و روستای لطف‌آباد متولد شد و تا دوره دبیرستان نیز در همان‌جا سکونت داشت؛ اما بعد از آن به مشهد نقل‌مکان کرده و در این شهر سکونت پیدا می‌کند. پهلوان توکل در دوران نوجوانی به ورزش‌های باستانی و کشتی با چوخه علاقه‌مند می‌شود و در ضمن به ورزش‌های دیگری مانند والیبال و فوتبال و وزنه‌برداری که تازه وارد اجتماع آن روزگار شده بود نیز سرک می‌کشد؛

تاجایی‌که در وزنه‌برداری در حدود 100کیلوگرم وزنه را با تکنیک خاص فرانسوی می‌زند. بعد از پایان تحصیلات دوره دبیرستان، در اولین دوره دانش‌سرای مقدماتی تربیت‌بدنی که شبانه‌روزی بود، انتخاب و در طول دو سال دوران تحصیل، در انتخابیه‌های کشتی فرنگی و آزاد شرکت می‌کند. او در مسابقات آموزشگاه و باشگاه‌ها اول می‌شود و بعد در مسابقات انتخابیه‌های قهرمانی کشوری در وزن 62‌کیلوگرم نیز به مقام اولی دست پیدا می‌کند و در سال31 به مسابقات قهرمانی کشوری راه می‌یابد.

خودش درباره آن دوران می‌گوید: در سال‌49 زمانی که در حرفه مربیگری مشغول بودم، در امتحان ششم ادبی با نمره‌های خوبی قبول شدم و بلافاصله در دانشگاه تهران در رشته زبان و ادبیات فرانسه قبول شدم و چندسالی هم‌زمان در دبیرستان‌های تهران تدریس تربیت‌بدنی نیز داشتم. انقلاب که پیروز شد، به مشهد برگشتم و مسئولیت و سرپرستی کشتی دانش‌آموزان استان را به‌عهده گرفتم. مدتی نیز در سال‌59 در هیئت کشتی استان ریاست هیئت را داشتم و بالاخره سال‌60 هم از آموزش‌و‌پرورش بازنشسته شدم.

اولین مدال جهانی و طلسم‌شکنی

این پیش‌کسوت کشتی خراسان همچنین درباره کسب مدا برنزش در مسابقات جهانی می‌گوید: کسب این مدال هم ماجرایی دارد. سال‌41 در مسابقات جهانی ژاپن کشتی‌های خوبی گرفتم و می‌توانستم به‌راحتی اول شوم، ولی مربی‌ها زیاد به من که شهرستانی بودم، توجهی نمی‌کردند و تهرانی‌ها از نظر آن‌ها در اولویت بودند. مسابقات، روی سه تا تشک بود؛ اما مربی‌ها بیشتر تهرانی‌ها را کُچ می‌کردند و من هم که در مسکو با قهرمان اول جهان، ولادیمیر روباشویلی، مساوی کرده بودم، در آنجا در یک خاک مشکوکی که اصلا نتوانست من را خاک کند، نمره‌ای به او دادند و شب اول باختم.

در شب دوم کشتی‌گیر ژاپنی به‌نام ساتو با روباشویلی کشتی گرفت و او را برد. بعد ساتو با من کشتی گرفت که من او را گیر آوردم و با یک فن «فَت‌پا» زدم که روی پل رفت و من با یک فنی به نام فن استامبولی، گیرش انداختم که دیگر جای فرار نداشت و فشار که آوردم، به خاک رسید؛

ولی به داور وسط که از بازماندگان جنگ‌جهانی دوم بود و یک دست نداشت، اشاره کردم که «بیا پایین نگاه‌ کن»، اما نیامد که بخوابد و ببیند و او هم از دستم دررفت و من درنهایت چهارپنج‌ امتیاز به دست آوردم و ساتو چون به من باخته بود، با اینکه از نفر دوم هم برده بود، چهارم شد. ترکیه چون با من کشتی نگرفته و به قرعه خیلی خوبی هم خورده بود، امتیاز بالایی آورد و با اینکه باخته بود، دوم شد. من هم امتیازاتم پایین بود و سوم شدم و این‌گونه اولین مدال جهانی برای خراسان بزرگ را به‌ارمغان آوردم.

البته در آن زمان محمد خادم (پدر رسول و امیر) به المپیک رم رفت و به همان ساتو باخت، وفادار و شورورزی و... که هم‌زمان با من کشتی می‌گرفتند نیز هیچ‌کدام تا آن زمان کرسی افتخار نرفته بودند؛ حتی در همه ورزش خراسان هم تاآن‌موقع کسی مدال جهانی نیاورده بود. اما بعد از من زیاد مدال آوردند و درحقیقت من طلسم را شکستم.

کشتی روی چادر کامیون

پهلوان توکل درباره وضعیت این‌‌روزهای کشتی خراسان نیز می‌گوید: خراسان همواره مهد پرورش پهلوانان بزرگ در کشتی ایران بوده، ولی ورزش کشتی طی چند دهه اخیر مظلوم واقع شده است. چندسالی است که کشتی مورد‌توجه قرار نمی‌گیرد و به‌دلیل مسائل مالی مورد بی‌مهری واقع شده است.

البته یک بخشی از این موضوع هم به شرایط جامعه باز‌می‌گردد. شما ببینید ما در گذشته در همین خراسان چه قهرمانانی داشتیم و امروز داشته‌هایمان چیست. وقتی به کشتی خراسان نگاه می‌کنم، واقعا غصه‌ام می‌گیرد و دلم می‌سوزد. اگر سختی‌هایی که ما در آن زمان داشتیم، کشتی‌گیران امروز داشتند، قطعا حالا باید بر سر قبر کشتی فاتحه می‌خواندیم؛ اما خوشبختانه این‌روزها امکانات بسیار خوب شده است و فقط باید کاری کرد که جوان‌ها به کشتی علاقه نشان بدهند و به‌سمت آن بیایند. یادم هست در زمانی که به مدرسه می‌رفتم، به‌همراه چند هم‌کلاسی، چند کیسه‌گونی را از کاه پر کردیم و به کفاشی دادیم بدوزد. هفده‌هجده تشک به این شکل دوختیم و یک چادر برزنت هم از ماشین‌داران کامیون ‌باری گرفتیم و روی تشک کشیدیم و روی همان که با پستی‌بلندی‌هایش خیلی هم کشتی را مشکل می‌کرد، تمرین می‌کردیم. ما امکاناتی نداشتیم و بدون امکانات این‌طور پیشرفت کردیم و حالا که این‌همه امکانات خوب هست، متأسفانه زیاد پیشرفتی نمی‌بینم. البته در این چند ماه اخیر مدیریت کشتی استان بهتر شده است و یکی از اهالی کشتی متولی کار است و امیدوارم این دوران با پیشرفت همراه باشد.

 

 

 جواد طاری بخش

به نقل از روزنامه شهرآرا

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: