با گذشت بیش از ٨ سال از موفقیت ایران در پرتاپ ماهواره، حالا دیگر روز ۱۴ بهمن در تقویم کشور به روز ملی تبدیل شده است

به گزارش ثامن پرس، با گذشت بیش از ٨ سال از موفقیت ایران در پرتاپ ماهواره، حالا دیگر روز ۱۴ بهمن در تقویم کشور به روز ملی تبدیل شده است، «روز ملی فناوری فضایی»، روزی که در آن، همزمان با ایام دهه فجر و برگزاری برنامه‌‌‌‌‌‌های مختلف در پاسداشت پیروزی انقلاب اسلامی، دستاورد بزرگ دانشمندان این مرز و بوم در تکنولوژی‌‌‌‌‌‌های فضایی نیز جشن گرفته می‌شود. به مناسبت این روز، شهرآرا در گزارشی از فعالیت نزدیک به یک دهه کشور در زمینه ساخت و پرتاب ماهواره گزارش می‌دهد.

ایران جزء ١١ کشور دارای فناوری ساخت و پرتاب ماهواره در جهان

داشتن فناوری فضایی که شامل ساخت موشک ماهواره‌بر و ماهواره‌هایی با کاربردهای مختلف است از جمله تکنولوژی‌‌‌‌‌‌هایی است که تنها در اختیار چند کشور پیشرفته دنیاست. در حال حاضر، کشور ما جزء ١١ کشور دارای فناوری ساخت و پرتاب ماهواره در جهان است. قرار است، تا سال ١۴٠۴، کشور بتواند در این عرصه از همه ظرفیت‌‌‌‌‌‌های فضایی به صورت بومی‌ استفاده نماید.

انتقال انواع داده‌‌‌‌‌‌ها، تعیین موقعیت، و سنجش از راه دور به منظور استفاده در زمینه علمی‌ و کشاورزی از جمله مهم‌ترین کاربردهای ماهواره‌‌‌‌‌‌ها هستند که بسته به تکنولوژی به‌کاررفته و مدار گردش به دور زمین مورد استفاده قرار می‌گیرند.

پرتاب ماهواره «امید»، آغاز پیشرفت در مسیر تکنولوژی‌‌‌‌‌‌های فضایی

ورود ایران به عرصه فضایی، به صورت رسمی‌، از سال ٨٧ و با پرتاب ماهواره «امید» آغاز شد. پس از ساخت چند ماهواره و پرتاب موفقیت‌آمیز آن‌‌‌‌‌‌ها به فضا، قرار است در دوره جدید فعالیت‌‌‌‌‌‌های فضایی بر روی کاربردی شدن ماهواره‌‌‌‌‌‌ها تمرکز شود.

رونمایی از ماهواره «طلوع» در اولین سالروز «روز ملی فناوری فضایی»

به دنبال این پیشرفت، در اولین مراسم «روز ملی فناوری فضایی» در سال ٨٨، «راکت کاوشگر ۳» حامل محموله زیستی لاک‌پشت، کرم، موش و نمونه‌های سلولی به فضا پرتاب شد و از ماهواره «طلوع»، «نمونه مهندسی ماهواره مصباح ٢»، «نمونه مهندسی ماهواره دانشجویی نوید علم و صنعت»، «نمونه مدل اولیه ماهواره‌بر سیمرغ»، و «موتور ماهواره‌بر سیمرغ» رونمایی شد. افتتاح «نخستین مرکز پردازش تصاویر ماهواره‌ای ایران» و «آزمایشگاه سه‌بعدی مجازی ماهواره‌ای» نیز انجام شد.

یک سال بعد، در مراسم این روز، نمونه‌های مهندسی چهار ماهواره «ظفر»، «رصد»، «فجر»، و «دانشجویی امیرکبیر» و همچنین نمونه مهندسی «موتور ماهواره‌بر سفیر B1» و «کپسول زیستی کاوشگر ۴» رونمایی شد.

یک گام به جلو با پرتاب «ماهواره تصویربردار نوید»

سال‌به‌سال غیورمردان ایرانی در عرصه علم فضایی یک گام به جلوتر رفتند. در سالروز فناوری فضایی سال ۹۰ ماهواره «نوید» پرتاب شد و با موفقیت در مدار قرار گرفت. این ماهواره سومین ماهواره پرتاب‌شده ایرانی و نخستین ماهواره ساخت دانشگاه علم و صنعت است که مأموریت آن تصویربرداری از زمین با وضوح تصویر ۷۵۰ متر مبتنی بر روش جاروبی و به صورت تک‌باند است.

رکورد جدیدی برای ایران با پرتاب ماهواره «ناهید»

سال بعد، یعنی در بهمن ٩١، مدل مهندسی ماهواره «ناهید» و مدل توسعه‌ای ماهواره «زهره» رونمایی شد و برای نخستین‌بار یک میمون به کمک پرتابگر سوخت جامد به ارتفاع ۱۲۰‌کیلومتری از سطح زمین فرستاده شد و به سلامت به زمین بازگشت. به این ترتیب، رکورد جدیدی برای دستاوردهای فضایی کشور ثبت شد و ایران در ردیف معدود کشورهایی قرار گرفت که توانمندی ارسال موجود زنده به فضای ماورای جو را دارند.

رونمایی از دو ماهواره «تدبیر» و «خلیج فارس»

مسیر پیشرفت در زمینه فناوری فضایی کشور در سال ۹۲ و همزمان با سالروز فناوری فضایی به رونمایی از دو ماهواره «تدبیر» و «خلیج فارس» رسید. علاوه بر آن، در ۲۵ آذرماه همان سال و در هفته جهانی فضا، دومین میمون فضانورد ایرانی با نام «فرگام» با کاوشگر «پژوهش» و با گاز مایع به فضا پرتاب شد که این محموله زیستی نیز سالم به زمین بازگشت.

«فرگام»، دومین میمون فضانورد ایران، بامداد شنبه توسط کاوشگر «پژوهش» راهی فضا شد تا با سفری ۱۵دقیقه‌ای تا ارتفاع ۱۲۰ کیلومتری، نام خود را به عنوان دومین موجود زنده‌ای که با موفقیت از سوی ایران به فضا پرتاب شده و سالم به زمین بازگشته ثبت کند.

پرتاب موفقیت‌آمیز ماهواره ملی «فجر» با ماهواره‌بر «سفیر»

در سال ٩٣ ماهواره ملی «فجر» با ماهواره‌بر «سفیر» با موفقیت به فضا پرتاب شد و در مدار زمین قرار گرفت. مراسم «روز ملی فناوری فضایی» نیز دو هفته پس از پرتاب ماهواره «فجر» برگزار شد.

ماهواره «فجر»، پس از ماهواره‌های «امید»، «رصد» و «نوید»، چهارمین ماهواره ایرانی در مدار زمین محسوب می‌شود که متخصصان سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع و شرکت صنایع الکترونیک ایران آن را ساخته‌اند. مرکز هدایت و کنترل عملیات فضایی کشور به کمک شبکه ایستگاه‌های زمینی بومی‌ عهده‌دار نظارت بر عملیات بهره‌برداری از ماهواره «فجر» و پشتیبانی از آن است.

آغاز کاربردی کردن ماهواره‌‌‌‌‌‌ها

و اما اواخر سال ٩۴ تدوین برنامه١٠ساله دوم فضایی کشور به اتمام رسید و اجرای دور جدیدی از برنامه‌‌‌‌‌‌های فناوری فضایی آغاز شد. فعالیت حدود ۱۵۰ شرکت دانش‌بنیان از جمله برنامه‌‌‌‌‌‌های دور جدید ایران برای ساخت و پرتاب ماهواره است.

در نهایت، روز گذشته، شاهد نمونه رونمایی از دستاوردهای جدید این حوزه بودیم، چنان‌که در ادامه رونمایی از دستاوردهای فضایی کشور، روز گذشته، به مناسبت فرا رسیدن «روز ملی فناوری فضایی»، ماهواره‌‌‌‌‌‌ «ناهید ١»، به عنوان اولین ماهواره مخابراتی کشور، و ماهواره «پیام امیرکبیر»، با مأموریت تصویربرداری پایشی با دقت بهتر از ٤٠ متر در طیف‌‌‌‌‌‌های رنگی و پانکروماتیک، رونمایی شدند.

شهرآرا