بخش هایی از صحبت های مرحوم مهندس مهریزی شهردار و مدیرعامل اسبق منطقه ثامن در تیرماه نود و چهار که در شهرآرا منتشر گردیده بود به بهانه حاشیه های اخیر پیرامون بافت اطراف حرم رضوی باز نشر می گردد.

 به گزارش ثامن پرس، بخش هایی از صحبت های مرحوم مهندس مهریزی شهردار و مدیرعامل اسبق منطقه ثامن در تیرماه نود و چهار که در شهرآرا منتشر گردیده بود به بهانه حاشیه های اخیر پیرامون بافت اطراف حرم رضوی باز نشر می گردد.

Mehrizi-100

با توجه به اینکه من خودم مدیریت این بافت ‌را مدتی در‌‌اختیار داشتم، قاطعانه می‌گویم شکست خوردیم. مهم‌ترین نشانه این شکست هم عوامل و وضع اقتصادی است. ‌در بافت قدیم، روشی که برای اجرای عملیات داریم، (البته با توجه به اینکه در هرجایی ‌باید تئوری و روش خاصی وجود داشته باشد) اما آن چیزی که تقریبا در بحث اجرای بهسازی بافت در همه کشورهای دنیا ثابت فرض می‌شود و جزو اصول کار، مشارکت مردم است. جالب است در طرح نوسازی اطراف حرم که تصویب شد، اولین رویکرد، مشارکت مردم اعلام شد؛ اما این مشارکت مردم به چه صورتی اجرا شد؟‌ به این‌گونه که من قَیِّم مردم هستم، یعنی همان نگاهی که آقای مهندس حبیب‌اللهیان اشاره کردند.

در‌حالی‌که حداقل مشارکت این بود که به مردم می‌گفتیم این چهار تا ضابطه و قاعده برای ساخت‌و‌ساز و این هم اختیار شما. جالب است که دوستان در تدوین این موضوع حاضر نشدند، مثلا نظر دانشگاه‌ها را هم بگیرند، مردم که جای خود دارد. شاید مهم‌ترین دلیل شکست طرح‌های بازسازی بافت فرسوده، همین «بی‌توجهی به مشارکت واقعی مردم ‌هنگام تهیه برنامه و طرح و در هنگام اجرا» بوده است. ‌عده‌ای ‌شده‌اند قَیِّم مردم و گفتند ما فکر می‌کنیم این پروژه باید دوهزار‌متر باشد. خب مردم همه املاکتان را بفروشید و هیچ حق دیگری هم ندارید، می‌توانید در این پروژه ما مشارکت کنید و نمی‌توانید ‌پول بگیرید و از بافت خارج شوید.

اما در‌مورد دلیل اقتصادی. وقتی شما ‌به‌عنوان شهرداری گفتید ملک متری ١٠٠ تومان و صاحب‌ملک گفت نه، ١١٠ تومان و شما ملک ١٠٠تومانی را ١١٠تومان خریدید و حالا می‌خواهید روی این زمین، گران‌تر از قیمت واقعی منطقه، برای سرمایه‌گذار پروژه تعریف کنید، قطعا با مشکل مواجه می‌شوید. سرمایه‌گذار وقتی حساب کند که این زمین را مثلا متری دوازده‌میلیون تومان اینجا بخرم، باید چگونه و به چه کسی بفروشم، آن‌وقت دیگر به شما درست جواب نمی‌دهد. بله، چهار تا پروژه اول جواب داد؛ ولی مابقی جواب نداد و نمی‌دهد. مثال: ضلع جنوبی بازار رضا(ع) تا خیابان عنصری، کوچه‌های کوچک‌تر پلاک‌های ضعیف‌تری از‌لحاظ قیمت به‌حساب می‌آید. در همین مدت که ما اینجا (یعنی آن‌طرف خیابان و در محدوده بازسازی بافت) کار را فریز کردیم، آن‌ها آن‌طرف را ساخته‌اند. بنده خودم گزارش تهیه کردم و به آقایان گفتم که آن‌طرف خیابان در زمین سی‌متری، هشت‌‌طبقه پروانه داده شده است، چرا اینجا نمی‌دهید؟ اگر اشکال دارد، کلا پروانه ندهید؛ اگر خوب است، آن‌طرف خیابان هم بدهید. ببینید نگاه غلط چه منظری را به‌وجود می‌آورد.

اما نکته بعدی که اشاره کردید، می‌خواهم بگویم به حجم دو برابر این اتاق برای بافت قدیم مشهد گزارش و تجارب سایر کشورها تهیه شده و موجود است، ولی هیچ‌کس حاضر نشده است به این گزارش‌ها نگاهی بیندازد. اگر نگاه می‌کرد، می‌فهمید که این مدیریت «قَیِّم مأبانه» مربوط به کشورهای کمونیستی است که در آن‌ها مالکیت وجود ندارد و از بالا می‌گوید: «پا شوید، می‌گویند چشم». در سایر جاهای دنیا این‌گونه نیست. مثلا در برلین تالار نقشه و ماکت شهر هست‌ که علاوه‌بر اطلاعات کامل املاک به‌طور شفاف، مناطقی را هم نشان داده‌اند ‌که هنوز فکری برای آن‌ها نشده است و منتظر بهترین پیشنهادها هستند، که از طرف صاحب زمین یا دیگران بشود. هر پیشنهادی هم که بشود، دو سال وقت هست تا کارشناسان و مردم نظر اصلاحی در‌مورد آن بدهند. حالا مشارکت‌های ما این است که قانون را در جیب بگذاریم و کسی نفهمد، بعد ‌گوشه‌ای را نشان دهیم. اینجا دیگر مسئله‌ ضعف تئوریک نیست، بلکه تقصیر مسئولان اجرایی طرح بوده و هست‌ و الان هم هیچ‌کس حاضر نیست این اشتباه را بپذیرد. متاسفانه در شهر مشهد کار دست کسانی است که اصلا به کار وارد نیستند و اصلا حد و حدود را نمی‌دانند. واقعا نا‌امید شدیم از بحث ارتقای کارهای شهرسازی در این بافت. واقعا نا‌امید شدیم.