حامد زمانی امروز در یادداشتی، روش صحیح مجادله و مباحثه و اصول اساسی آن را با توجه به معیارهای عقلانی و با در نظر گرفتن شاخصه های دینی بیان نمود

به گزارش ثامن پرس، حامد زمانی امروز در یادداشتی، روش صحیح مجادله و مباحثه و اصول اساسی آن را با توجه به معیارهای عقلانی و با در نظر گرفتن شاخصه های دینی بیان نمود که در ادامه این مطلب را مشاهده می نمایید.

با گسترش استفاده از فضای مجازی که باعث شده تقابل واختلاف آرا و سلایق ومخصوصا عقاید؛ نمود بیشتری پیداکنه؛ و معمولاً صفحات مجازی تبدیل به محلی برای بحث و جدل بشه؛

این سوال بیش ازپیش پرسیده میشه که:

جواب مخالف رو چجوری بدیم؟

این سوال ازجهات مختلفی اهمیت داره مخصوصا اینکه:

نوع جواب دادن و واکنش به مواضع مخالفین نشون دهنده ی شخصیت؛ اخلاق و میزان عقیده و ایمان شخص و جبهه و گروه اون شخصه!

یعنی به راحتی یه بی اخلاقی ازطرف یه نفر این روزها تعمیم داده میشه به کل یه جریان!

پس هر طور نگاه کنیم بیشتر به اهمیت موضوع پی می بریم

جدال به معنی تابوندن و پیچوندن طنابه

و در اصطلاح به گفتگوهایی که طرفین می خوان توی پیچ و تاب بحث همدیگر و شکست بدن میگن!

جدال دو نوعه:

١- جدال باطل: هدفش کمرنگ کردن و از بین بردن حقه

وجادلوا بالباطل لیدحضوا به الحق

به وسیله باطل مجادله کردند تا حق رامحو کنند(غافر، 5)

که اصولش بر فن مجادله استواره که از نظر اسلام مذمومه!

٢- جدال نیکو: هدفش روشن شدن حقه!

و لاتجادلوا أهل الکتاب الا بالّتی هی أحسن

یعنی با اهل کتاب (یهودی ها ومسیحی ها؛ چه برسه به هم دینای خودت)فقط با روش_نیکو بحث و مجادله کن!

یعنی استفاده از فن مجادله برای رسیدن به مباحثه ای مطلوب و عقلایی

قبل ازاینکه بگیم این "روش احسن" چیه؟

وقتی راجع به بحث و جدلی فکرمی کنید یا مشغولشید؛ اینجوری به قضیه نگاه کنید که:

هربحثی به منزله ی یه میدون مبارزه ست!

حالا توی یه مبارزه قدرت هست؛ علم هست، فن و تکنیک و سیاست و اخلاق هم هست.

15142271-3eed266c8721db19f940df6c6e7dce27-l

حالا "روش احسن" یا جدال نیکو چجوریه؟ و برچی استواره؟

نیت :

نیتش غلبه به دیگری و ارضای نفس نیست! اثبات خود وخودنمایی نیست! بلکه روشن کردن حقیقت و دفاع از حقه! غیر از ین باشه؛ پیروز هم بشید نه تاثیری داره ونه اجری!

هر مباحثه ای نیاز به آمادگی داره:

آمادگی روحی (نیت، توفیق)، آمادگی علمی (محتوایی)، آمادگی تکنیکی (فنی)

یکی ازبزرگترین آفات ما که خیلی کارخراب کنه وگفتم عموما به یه جریان ضربه می زنه و آبرو بره و دشمن شاد کن! اینه که بدون گرم کردن وارد گود می شیم!

اگه هرمباحثه یه مبارزه است!

اونم با دشمنی که قصد داره با انواع روش ها ضربه بزنه به بدنه اعتقاداتتون

دیگه بحث شخص نیست!

بحث دفاع از یه مکتبه! و توی اون میدون؛ اجازه فتح که هیچ! نبایدحتی بهش اجازه جولان بدین!

و این آمادگی فقط به داشتن علم وتجربه کافی نیست!

بلکه به دونستن فن جدل هم هست! که به نظرمن ٪‏٥٠ موفقیت یه بحثه!

پس جدال فقط مربوط به اصول محتوایی و علمی نیست!

بلکه اصول روان شناختی و اخلاق اجتماعی هم توی اون نقش اساسی داره!

توی بحث باید اول:

موقعیت فکری و عقیدتی طرف مقابل رو بسنجید و بفهمید؛ اینکه ازچه خاستگاهی داره حرف می زنه و براساس چه مبنایی!

به اشتراکات تکیه کنید!

یعنی رویه تون توی بحث وحدت آمیز باشه!

اگه طرف مقابل طالب حقیقته نباید اونو تخطئه و تخریب کنید!

بلکه به نکات مشترک تکیه کنید و سیر بحثو اینجوری جلو ببرید؛ وگرنه بحث تبدیل می شه به دعوا که هیچ کدوم حرف همو قبول نمی کنن!

روش قرآن هم همینه!

قرآن اکثر مسائلو بصورت سوال و استفهام بیان می کنه؛ تاطرف مقابل اونو فکر خودش بدونه؛ نه فکر شما و جوابشو از درون ضمیر خودش پیدا کنه!

پس می بینید:

اولویت اول توی بحث جذبه!

نه بُرد و اِسکات (ساکت کردن طرف)

اگه طرف مقابل شکست هم بخوره اما بدلیل بی اخلاقی جذب نشه؛ دشمن باقی می مونه! ولی اگه جذب بشه مطمئنا مبلغ تفکر و آرمان شما خواهد شد!

(البته ممکنه وقتی بحثی تو ملأعام باشه و افراد دیگه ای هم تحت تاثیر باشن؛ پیروزی توی بحث باعث تاثیر و جذب اون ها هم بشه!)

فبما رحمه من الله لنت لهم و لوکنت فظّاً غلیظ القلب لانفضوا من حولک

به خاطر رحمت الهیست که نسبت به آن ها نرمخو شده اى که اگر خشن و سنگدل بودى ازاطرافت پراکنده می شدند(آل عمران١٥٩)

پس ببینید رعایت اخلاق توی بحث چقدر اهمیت داره!

لحن دوستانه

الفاظ مؤدبانه

دوری از فریاد، خشونت، هتک حرمت، تمسخر و تحقیر، اظهار کبر و غرور و برتری جویی؛ نه تنها در بیان؛ بلکه درحرکات دست و بدن و چشم و ابرو!

حفظ آرامش:

توی روند بحث به اعصابتون مسلط باشید!

حتی اگه بی اخلاقی دیدید و توهین شنیدید؛

نه تنها بی اخلاقی و توهین نکنید! بلکه حفظ آرامش و رعایت اخلاق باعث می شه روند بحث براحتی به نفع شما جریان پیدا کنه!

به شدت از بحث احساسی و شاعرانه دوری کنید!

و تامی تونید به استدلال و برهان و عقل تکیه کنید!

و نکته ی آخر اینکه:

حق هیچگونه دفاع از باطل یا ظلم و ظالمی روتوی بحث نداریم!

ولاتجادل عن الذین یختانون انفسهم

و از آنان که به خود خیانت(ظلم)کردند دفاع(حمایت)نکن! نساء١٠٧

چه این باطل توی دفاع ما از شخص یا عقیده ی ظالم و ناحق باشه؛ چه تو روش بحث و هر نوع آلودگی بحث به دروغ و تحریف و...

و لو بخاطر پیروزی بحث با یه تکفیری !!

حامد زمانی

٣مرداد٩٦