خانواده‌ها به جای تن دادن به آداب و رسوم فعلی جامعه، خودشان یک جلسه‌ی صمیمی و با حضور عروس و داماد برگزار کنند و بدون تعارفات معمول، واقعیت زندگی این جوان‌ها را ببینند و تصمیم بگیرند که چه لوازمی نیاز زندگی این دو جوان است.

سرویس فرهنگی ثامن پرس، وجود چشم و هم‌چشمی، زیاده‌خواهی در بین دختران و پسران و خانواده‌های آنان و توقع و انتظارات زیاد و بی‌‌مورد افراد و خانواده‌ها می‌تواند سبب افزایش سن ازدواج و بروز تجرد قطعی در دختران و پسران باشد.

سیره‌ی گفتاری و رفتاری پیامبر اسلام (ص) و اولیا‌ء دین، آسان‌گیری در ازدواج است. پیامبر (ص) می‌فرمایند: «بهترین ازدواج‌ها آن است که آسان انجام شود.»

ازدواج آسان ازدواجی است که با استفاده از تعقل و دوراندیشی، و بر اساس تأمین نیازهای اصلی صورت بگیرد. یعنی ازدواجی که به دور از فضای چشم و هم‌چشمی و فخرفروشی و بر اساس نیاز واقعی یک زوج جوان انجام شود. باید دید واقعاً یک زوج جوان در ابتدای زندگی چه کیفیت و کمیتی از لوازم زندگی را نیاز دارند، همان را تهیه کرد.

رهبر انقلاب معتقدند موانع «فرهنگی»، بخش قابل توجهی از این مشکل اجتماعی را به خود اختصاص داده است و جوانان، خانواده‌ها و مسئولان مربوط باید در جهت رفع این موانع تلاش کنند و می فرمایند: «بعضى از تصورات و سنت‌هاى غلط در مورد ازدواج وجود دارد که اینها دست‌‌وپاگیر است، مانع از رواج ازدواج جوان‌ها است؛ این سنت‌ها را باید عملاً نقض کرد. شما که جوانید، مطالبه‌‌گرید، پرنشاطید، پیشنهادکننده‌‌ى نقض خیلى از عادت‌ها و سنت‌ها هستید، به نظر من این سنت‌هاى غلطى را هم که در زمینه‌‌ى ازدواج وجود دارد، بایستى شماها نقض کنید.» دیدار با دانشجویان ۱۳۹۳/۵/۱

 

هشت مورد از این سنت‌های غلط که مورد تصریح رهبر انقلاب اسلامی قرار گرفته، به شرح ذیل می باشد:

۱. مهریه سنگین

من از مردم سراسر کشور خواهش می‌کنم که آن قدر مهریه‌ها را زیاد نکنند. این سنت جاهلی است. این کاری است که خدا و رسول (صلی‌الله‌علیه‌وآله) در این زمان بخصوص، از آن راضی نیستند. نمی‌گوییم حرام است. نمی‌گوییم ازدواج باطل است. اما خلاف سنت پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) و اولاد ایشان و ائمه‌ی هدی (علیهم‌السلام) و بزرگان اسلام است. خلاف روش این‌هاست و به‌خصوص در زمان ما که کشور احتیاج دارد به این‌که همه‌ی کارهای صحیح، آسان شود، هیچ مصلحت نیست که بعضی ازدواج‌ها را این‌طور مشکل کنند. خطبه‌ عقد ۱۳۷۳/۹/۲

 

۲. جهیزیه سنگین

من گمان می‌کنم این‌که در جهیزیه‌ی حضرت زهرا (علیهاالسلام) این قدر سادگی رعایت شد... این حد را حفظ کردند. این یک جنبه‌ی نمادین داشت. برای این‌که بین مردم مبنا و پایه‌ای باشد برای عمل به آن، تا دچار این مشکلاتی که بر اثر زیاده‌روی‌ها پیش می‌آید، نشوند. خطبه‌ عقد ۱۳۷۷/۴/۱۸

 

۳. تجملات زیاد

مگر کسانی که با تجمل عروس و داماد می‌شوند خوشبخت‌ترند؟ چه کسی می‌تواند چنین چیزی را ادعا کند؟ این کارها جز این‌که یک عده جوان را، یک عده دختر را حسرت به دل کند و زندگی را بر این‌ها تلخ نماید، اگر نتوانستند آن‌جور آن‌ها هم عروسی بگیرند تا ابد حسرت به دل بمانند یا اصلاً نتوانند عروسی بگیرند. چیز دیگری نیست... تا آمدند دخترش را بگیرند، چون دستش خالی است، این دختر بماند توی خانه. این پسر دانشجو یا کارگر یا کاسب ضعیف، همین‌طور غیر متأهل بماند. خطبه‌ عقد ۱۳۷۳/۹/۲۳

 

۴. اسراف

بعضی از مردم با این کاری که می‌شود با آن ثواب برد، گناه می‌برند. با اسراف‌هایی که می‌کنند، با خلاف‌هایی که انجام می‌دهند، با آمیختن این عمل حَسن و حسنه به کارهای حرامی که انجام می‌دهند. حرام همه‌اش هم این نیست که محرم و نامحرم و این چیزها باشد. آنها هم البته حرام است، اما ریخت و پاش زیادی هم حرام است. اسراف حرام است. سوزاندن دل مردمی که ندارند در مواردی واقعاً حرام است. زیاده‌روی کردن، ‌حرام و حلال کردن برای این‌که بتواند جهیزیه‌ی دخترش را فراهم کند، اینها حرام است. خطبه‌ عقد ۱۳۷۶/۱۱/۹

 

۵. خرید از مکان‌های معروف به گرانی

این دختر خانم‌ها که می‌خواهند جهیزیه درست کنند، برای خرید اسباب سر عقد و جهیزیه، توی این دکان‌های گران‌قیمت بعضی از جاهای تهران، آن محلات گران‌قیمت که معروف است – نمی‌خواهم البته اسم بیاورم – من می‌شناسم کجاهاست که دکان‌هایش معروف است به جنس گران، اصلاً طرف آنها پا نگذارند. بروند آن جاهایی که معروف به گرانی نیست. این‌طور نباشد که داماد بیچاره را دنبالشان راه بیندازند برای خرید عروس و خرید عقد. متأسفانه از این کارها می‌کنند. خطبه‌ عقد ۱۳۷۲/۳/۱۹

 

۶. هتل‌ها و سالن‌های پرخرج

عروسی و عقد و شادی چیز خوبی است. حتی پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله) هم برای دختر مکرمه‌ی‌ خودشان مجلس عروسی گرفتند، شادی کردند و مردم شعر خواندند. زن‌ها دست زدند و خوشی کردند. اما نباید در این مجلسِ عقد و عروسی و اینها اسراف انجام بگیرد. یکی از اسراف‌ها همین مجالس عقد و عروسی گران‌قیمت است. در هتل‌ها، در این سالن‌های گران‌قیمت مجالس درست می‌کنند. مبالغ زیادی شیرینی و میوه و خوراکی حرام می‌شود، از بین می‌رود، روی زمین ریخته می‌شود و ضایع می‌گردد. برای چه؟ برای چشم و هم چشمی!؟ برای عقب نماندن از قافله‌ی اسراف!؟ خطبه‌ عقد ۱۳۷۲/۱/۵

 

۷. لباس عروس گران‌قیمت

بعضی‌ها لباس عروس گران‌قیمت می‌خرند. نه! چه لزومی دارد. حالا لباس عروس می‌خواهند، بعضی‌ها لباس عروس را می‌روند کرایه می‌کنند. چه مانعی دارد؟ ننگ دارد؟ نه! چه ننگی؟ چه مانعی دارد؟ بعضی‌ها این را ننگ می‌دانند. ننگ این است که انسان یک پول گزافی بدهد، یک چیزی بخرد که یک بار آن را مصرف کند، بعد بیندازد دور. یک بار مصرف! آن هم با این وضعی که بعضی مردم دارند. خطبه‌ عقد ۱۳۷۴/۱۰/۴

 

۸. به رخ کشیدن ثروت‌ها

اگر چنان‌چه در ازدواج بحث مادیات عمده شد، این معامله‌ی عاطفی و روحی و انسانی تبدیل خواهد شد به معامله‌ی مادی. این معامله‌های گران، این جهیزیه‌های سنگین، این چشم و هم‌چشمی‌ها و این به رخ کشیدن ثروت‌ها و پول‌ها – که برخی از افراد غافل و بی‌خبر می‌کنند – ازدواج را در واقع خراب می‌کنند. لذاست که در شرع مقدس مستحب است مهریه کم گرفته شود که «مَهرُ السّنّة» مورد نظر است. خطبه‌ عقد ۱۳۷۷/۱۲/۱۳

 

نگاه اقتصادی به امر ازدواج باعث شده است بسیاری از خانواده‌ها برای تأمین جهیزیه و یا تأمین مخارج مراسم، ازدواج فرزندان‌شان را به تأخیر بیاندازند. پس باعث بالا رفتن سن ازدواج جوانان نیز شده است. این بدعت‌ها برای آینده‌ی جامعه‌ بسیار خطرناک است.

خانواده‌ها به جای تن دادن به آداب و رسوم فعلی جامعه، خودشان یک جلسه‌ی صمیمی و با حضور عروس و داماد برگزار کنند و بدون تعارفات معمول، واقعیت زندگی این جوان‌ها را ببینند و تصمیم بگیرند که چه لوازمی نیاز زندگی این دو جوان است و چه اندازه توان مالی برای کمک به این دو وجود دارد. عده‌ای ممکن است بگویند که ما توان مالی بالایی داریم و شأن ما این نیست که ساده برگزار کنیم. این یک سخن اشتباه است که به دلیل تمکن مالی، روح ساده‌زیستی در نظر گرفته نشود و به جریان تفاخر و ظاهرگرایی دامن زده شود.

در همین راستا باید یک برنامه‌ای با اصول اخلاقی و شرعی اسلام تدوین شود تا این برنامه جایگزین آداب و رسوم نابه‌سامان فعلی شود، قطعاً اگر چنین اتفاقی رخ دهد، عقلای جامعه آن را قبول خواهند کرد و در جامعه رواج خواهد یافت.